Etiketler

, , , , , , , , , , , ,

Katedralin yan cephesi

Katedralin yan cephesi

Etrüsk yerleşimi,  Roma şehri, Ortaçağ Limanı, Güçlü Deniz Cumhuriyeti,  Floransa’ nın, Lucca’ nın ve Genova’ nın ezeli rakibi, 17.yy’ın muhteşem nadir kentlerinden biri, pek çok 19. Yy sanatçısının yaşam adresi,  son birkaç yüzyılın mükemmel üniversite kenti ve Dünyanın en prestijli akademilerinden bazılarının bulunduğu şehir.  İşte Pisa’ yı tanımlayan birkaç cümle…

İtalyan mucizesi...

Pisa’ nın tarihi merkezinde

Hemen hepimizin eğri kulesiyle tanıdığımız bu şirin İtalyan kentinin tarihte yerini almasıyla ilgili birkaç kabul var. Birisi, MÖ 7. Yüzyılda Yunanlar tarafından kolonize edildiği, diğeri ise kurucuların yakındaki Liguria’ dan geldiği ve daha sonra yerleşimin Etrüsk’ler tarafından sağlamlaştırıldığı yolunda.  Her iki kabulün vardığı ortak nokta ise, Roma’nın müttefiki olan Pisa’ nın O’ nun bir kolonisi haline geldiği ve ilk olarak “Julia Obsequens” adını aldığı.

MS 1. Yy’da Roma İmparatoru olan Octavian zamanında Pisa limanı (Porto Pisanus) genişletilmiş.  Bu önemli, çünkü tarihte Pisa’ nın kaderi denize ve limana bağlıymış. Şimdilerde denizden 12 km uzakta olan şehir, o zamanlar bir liman yerleşimiymiş. Kentin ekonomisi neredeyse tamamen deniz ticaretine endeksliymiş. Bir deniz ticaret filosu kurup ekonomisini büyütmek isteyen şehir halkı, bunun meyvesini de çok geçmeden yemeye başlamış. Akdeniz’ de hatırı sayılır bir güç haline gelen Pisa, Sardunya adasının önemli bir bölümünü Saracen’  lerden almayı başarmış.

Pisa, 1995

Pisa, 1995

11. yüzyıl, Pisa’ nın sanatsal yaşamda yükseldiği bir dönem olmuş. Romanesk mimarinin yöresel bir çeşitlemesi olarak tanımlanabilecek “Pisan-Lucchese”  tarzı binalar yapılmış kentte.  Bu mimari tarz, zamanla sadece Pisa ve Lucca’ yı değil, Korsika, Güney İtalya ve Sardunya gibi yerleri de etkisine almış. Bu tarzın en güzel  örneği,  Pisa’ ya birkaç km mesafede 11. Yy’da yapılan San Pietro a Grado Bazilikası’ dır. 12.yy’da başlanıp 13. Yy’da bitirilebilen Pisa Katedrali ise, Hristiyan, Lombard ve Arabik etkiler taşımaktadır.

Bu dönem, sadece mimaride değil, dünya ile ilişkilerde de kazanç getirmiş Pisa’ ya. İlk haçlı seferine aktif katılım sağlayan kentliler, Doğu ile ticareti geliştirmişler, Norman’lar ile anlaşmalar yapmışlar. Piskoposluk merkezi Pisa’ ya taşınınca dini anlam da da gücünü Korsika ve Sardunya’ da bile hissettiren bir merkez olmuş Pisa.

Yine bu dönemde önemli artistler çıkmış kentten. 1100’ü yıllarda Bonanno, 1200’lü yıllarda baba (Nicola) ve oğul (Giovanni)  Pisano’ lar kendi tarzlarıyla süslemişler kenti. 1173 yılında ünlü eğri kule Campanile’ in inşaatı başlamış. Bu dönemde  Santa Caterina ve San Francesco kiliseleri yapılmış.

Gümüş de yaptı...

Gümüş de destek oldu…

Campanile, yani eğri kule, inşaatına başlandığında böyle tasarlanmamış elbette. Ancak yapıldığı zemin yapının ağırlığı altında sıvılaşma eğilimi gösterince kule yan yatmaya başlamış ve zaman geçtikçe eğim artmış. İşin ilginç yanı, kule yana doğru yattıkça turist ilgisi de artar olmuş.  Fakat riski göze alamayan yetkililer sonunda teknik çözümü bulmuşlar ve yıllar süren çalışmalar ile kule temeline beton enjekte edilmiş, böylece eğilme hareketi durdurulmuş. Raporlara göre kulenin tamamen düzeltilmesi de mümkün iken, yönetim bilerek bu şekilde kalmasına karar vermiş, çünkü düz duran Pisa kulesi turistik anlamda bu haline oranla daha az dikkat çekici olurdu…

1284 yılına gelindiğinde, Pisa deniz filosu Amalfi’ ye kadar uzanmışken, Genovalılar tarafından Meloria’ da geri püskürtülür. Bu olay, Pisa’ nın gerilemesini başlatır. Sardunya elden gider, Floransa’ nın etkisi  ve baskısı artar.

1472’ de Pisa üniversitesi açılır. Fransız 8. Charles  1494’ te  İtalya’ ya girer ve Medici hanedanlığı Pisa üzerinde etkili olmaya başlar. Liman tekrar inşa edilir. 1860’ ta Pisa’ lılar yeni kurulan İtalya Kralığı’ na katılmak için oy kullanırlar.

Pisa, İtaya’ nın kuzey batısında Genova körfezine bakan bir noktada. A12 (E80) Otoyoluyla çok rahat ulaşılan, hava alanı da olan şirin bir kent. Floransa’ ya, Lucca’ ya, Siena’ya, La Spezia’ ya yakınlığı nedeniyle de  konaklamak için iyi bir seçenek. Yakındaki  Livorno limanından Marsilya, Korsika, Sardunya gibi adreslere de düzenli vapur ve feribot seferleri var.

Campanile' in tepesi

Campanile’ in tepesi

Pisa mutfağında bazı önemli unsurlar, tuzsuz Tuscan ekmeği, Pecorino peyniri, Pisa bifteği, Pisanello domatesi, mantar,  Monte Pisano zeytinyağı ve Parco di Migliarino kuzu eti olarak sayılabiir.  “Sullo Scio” çorbası, “Torta con i Bischeri”  tatlısı ana yemek öncesi ve sonrası için sevilen seçenekler.

Görülecek yerler:

Campo dei Miracoli (Katedral ve Campanile)

Palazzo dei Cavalieri

Citadella Vecchia

Santa Caterina Kilisesi

San Francesco Kilisesi

Camponsanto (Mezarlık)

Pisa Roman Ship Museum

Ponte di Mezzo (Mezzo köprüsü)

Santa Maria della Spina Kilisesi

San Pietro  a Grado Bazilikası

Reklamlar