Etiketler

, , ,


Portekiz’ in geçmişinde MÖ 10,000 civarında homosaphien’ ler var. Onlar ülkenin kuzeyinde yerleşmişler ve MÖ 2,000 yılında gelen ve kuzey Afrika’ dan geldikleri zannedilen İberian’ lar ise güneyi tercih etmişler. Onları sırasıyla Poenician’ lar, Yunan’ lar ve Kartaca’ lılar takip etmiş.

Praça do Commercio ve Kral 1. Jose heykeli

Praça do Commercio ve Kral 1. Jose heykeli

MÖ 1,000 civarında gelen Kelt’ ler de, beraberlerinde getirdikleri Germanik kabilelerle birlikte kuzeye yerleşmişler. Portekiz’in başkenti Lizbon’ un, Yunan seyyah ve kahraman Ulysses tarafından ve Troja savaşından dönerken kurulduğu rivayet edilir. Şehrin o zamanki adının ise Ulissipo ya da Olissipo yani “büyülü liman” olduğu söylenir. Tarih boyunca Poenician, Kelt, Roman ve Arap kavimlerine ev sahipliği yapan şehrin adı, Romalılar zamanında “Felicitas Julia” olarak değiştirilmiş.

Jeronimos Manastırı avlusu

Jeronimos Manastırı avlusu

Romalıların bölgede hakimiyet kurması iki yüzyıl kadar sürmüş. Daha çok güneyi tercih eden Romalılar, verimli topraklarda buğday, zeytin ve üzüm tarımı yapmaya başlamışlar. Aynı zamanda ilk yasaları da buraya getirmişler ve mahkemeler kurmuşlar.
Romalıların zamanla giderek hakimiyet kaybetmesi üzerine de, Suevi’ ler (Swabians) kuzeyden gelerek önce Fransa’ yı, sonra da Pireneleri geçerek İberia yarımadasının kuzeyini, batısını ve güneyini ele geçirmişler.

Rossio Meydanı

Rossio Meydanı

711 yılından başlayarak Araplar değişik coğrafyalardan gelerek Fas yoluyla İberia yarımadasına yayılmışlar ve onların döneminde de Mağribi tarzda yapılar inşa edilmiş, önce kumaş kağıtlar, sonra parşömen rulolar kullanılmak suretiyle yazılı doküman arşivleri bu dönemde oluşmaya başlamış.
8. Yy’ da Araplar tarafından ele geçirilen Lizbon, 1147 tarihinde kral 1. Alfonso Henriques tarafından geri alınmış. Bunu Evora’nın 1166 yılında, Algarve’ nin 1249 yılında geri alınması takip etmiş. Böylece Portekiz, Avrupa’ nın ilk devleti olarak tanınmış ve Lizbon 1252 yılından beri Portekiz’ in başkenti ünvanını taşıyor. Portekiz üniversitesi Lizbon’ da 1290 yılında kurulmuş.

Restauradores meydanı

Restauradores meydanı

15.yy’dan 18.yy’a kadar kaşiflerin çıkış limanı olan Lizbon, bu sayede aynı zamanda önemli bir ticaret limanı haline de gelmiş. Portekizli kaşif Magellan, dünyayı ilk defa gemiyle dolaşan kaşif ünvanına sahip. Pek çok diğer isim dünyanın hemen her noktasına buradan yola çıkarak ulaşmışlar.
16.yy’ da Kral Sabestioa Fas’a bir akın düzenlemiş ancak başarısız olup ölünce 1580 yılında bayrağı Kardinal Henrique devir almış. O da ölünce İspanya Kralı 2. Philip Portekiz tacına göz dikmiş. Ancak, iki ülkeyi ayrı yöneteceğine ve haksızlık olmayacağına söz veren Kralın bu sözünü oğlu ve torunu yerine getirebilmiş.

Vasco de Gama' nın mezarı

Vasco de Gama’ nın mezarı

Daha sonraları İngiliz hakimiyeti söz konusu olmuş ve Catherine, İngiltere’den 2. Charles ile evlenmiş. Ancak 1755 tarihinde meydana gelen büyük bir deprem ve sonrasında çıkan yangınlar ile dev tsunami dalgaları Lizbon’ u neredeyse tamamen yok etmiş. Yeniden küllerinden inşa edilen şehir 19.yy’ da bu kez Napoleon Bonaparte tarafından yakılıp yıkılmış.
2. Dünya Savaşı’ nda birkaç tarafsız ülkeden birisi olan Portekiz, ve dolayısıyla Lizbon, Avrupa kıtasının Amerika’ ya açılan kapısı konumuna gelmiş ve bu nedenle savaş casuslarının da yuvası olmuş.

Büyük Savaş heykeli

Büyük Savaş heykeli

Lizbon kenti özellikle yazın kaotik. Kaleye çıkan yollar çok eski, dar ve parke taşlı, aynı zamanda bir hayli dik. Şehir Tejo nehrinin Atlantik Okyanusuna kavuştuğu yerde bir körfez üzerinde kurulmuş. Biz şehirden batı yönünde uzaklaşarak “Cascais” adındaki daha sakin bir yerleşimde geceyi geçirdik.

Kuzeyden güneye inen E90 karayolu üzerinde 17,2 km uzunluğunda bir kısmı asma olan Vasco de Gama köprüsü var ki, Avrupa’ nın en uzun köprülerinden birisi. E1 karayolu üzerinde ise, San Francisco’ daki  Golden Bridge’ e çok benzeyen “25 Nisan” asma köprüsü var. Köprüye bu ad, 1974 yılının aynı günü Estado Novos rejimini uzaklaştıran devrimi anımsatmak için verilmiş.

25 Nisan Köprüsü fonunda Belem sahili

25 Nisan Köprüsü fonunda Belem sahili

Lizbon ağız tadı:
Yaz mevsiminde bu şehrin en çok servis edilen tadı ızgara sardunya balığı. Lokantalarda ve küçük tavernalarda (Tascas) sunulan iştah açıcılar ise kızartılmış yeşil fasulye ve sümüklü böcek. Bacalhau (tuzlanmış morina balığı) bu yörenin diğer bir sevilen tadı. Haşlanmış olarak servis edilen bu balığa genellikle patates, lahana ve bezelye eşlik ediyor. Lizbon’ lular yıl başlarında hindi yemeyi seviyorlar.
Kahveyi bizim gibi küçük fincanlarda içmeyi seven Lizbon halkı, “Pasteis de Belem” adındaki tatlıyı da  çok tüketiyor. Sadece bu tatlıyı pazarlayan özel kafelerde turistler kuyruğa giriyorlar.

Reklamlar